Đà Lạt là nơi có nhà máy thủy điện đầu tiên tại Đông Dương

Bích Ngọc - 14:49 07/07/2021

Nằm sâu trong thung lũng suối Vàng là nhà máy thủy điện Ankroet cổ kính với những khối đá chẻ lồ lộ hiện ra trầm mặc với thời gian. Nhà máy thủy điện đầu tiên ở Đông Dương ẩn mình nơi thâm sơn cùng cốc vẫn kiêu hãnh, uy phong nhữ cũ.

Thuy Dien Ankoret
Công trình sở hữu mái ngói đỏ có độ dốc lớn mang dáng dấp của nhà rông Tây Nguyên

Bằng sự nghiêm túc và hết sức chặt chẽ, người Pháp đã luôn mong muốn tạo dựng Đà Lạt thành một thủ phủ với đầy đủ các tiện nghi cho đời sống. Bởi thế không phải là Sài gòn, không phải là Hà Nội. Mà là Đà Lạt được khảo sát, xây dựng nhà máy thủy điện đầu tiên tại Việt Nam và toàn Đông Dương.

Nhà máy thủy điện Ankroet nằm sâu trong thung lũng Dan Kia - Suối Vàng. Giữa rừng thông bạt ngàn heo hút cách Đà Lạt khoảng 17 km. Đây là công trình tâm huyết của toàn quyền Đông Dương (1940-1945), Jean Decoux lúc bấy giờ. Đập Ankroet là đập thủy điện tự tràn duy nhất tại Việt Nam được xây bằng đá chẻ dài 97m và cao 10m.

Nha May Ankroet
Thung lũng Dan Kia - Suối Vàng ngày xưa

Hầu hết các hạng mục công trình đều được xây dựng bằng đá chẻ và liên kết bằng mạch vữa. Lúc bấy giờ, việc thi công nhà máy thủy điện này hầu như dùng sức người là chủ yếu. Hàng ngàn lao động là những dân phu từ miền Bắc, miền Trung nước ta được người Pháp tuyển mộ đưa vào xây dựng công trình.

Thiet Ke
Cận cảnh vật liệu đá chẻ

Công phu nhất là công trình đường hầm xuyên núi được đào thủ công với muôn ngàn hiểm nguy rình rập. Những vật tư, thiết bị nào có thể tháo rời được đều được tháo rời. Sau đó “tận dụng” sức dân phu luồn rừng, lội suối kéo, cõng vào. Công việc nặng nhọc, ăn uống kham khổ, dịch bệnh, giá rét,… đã làm không ít dân phu bỏ mạng trên công trường này.  Xác họ được vùi dưới lòng đất quanh nhà máy.

Dap Ankroet
Hiện Ankroet là thủy điện duy nhất ở Việt Nam có đập tràn xây bằng đá chẻ.

Nhà máy thủy điện Ankroet được giao cho kỹ sư Pierre Dargelos điều hành giám sát về kỹ thuật. Ông tốt nghiệp Đại học Bách khoa Pháp năm 1909. Việc xây dựng được khởi công vào tháng 10/1942 đến năm 1945 khánh thành. Và chính thức phát điện hòa mạng lưới vào năm 1946.

Nhà máy hoạt động từ cơ sở ngăn dòng sông Đạ Đờng tạo thành Hồ đập để dẫn nước qua ống thép 1,6m đến tuabin phát điện. Hồ đập tạo ra có tên gọi ngày nay là Hồ Suối vàng. Hồ Suối Vàng thực sự gồm hai hồ là Dankia ở dưới và Ankroet ở trên. Với 2 đập ngăn cùng tên là Ankroet chắn qua dòng sông Đạ Đờng phát nguyên từ núi Langbiang.

Dap Tu Tran
Hệ thống đập tự tràn với dung tích hồ chứa một triệu m3 nước

Ban đầu nhà máy có công suất thiết kế chỉ 600 kW. Hòa điện với nhà máy điện Diesel đăt tại Đà Lạt để cấp điện cho thành phố. Sau 02 lần đại tu, lần thứ nhất vào 1960s và lần thứ hai 2000s. Đến nay công suất nhà máy được nâng lên 4.400KW vẫn bền bỉ hoạt động qua gần 80 năm tuổi.

Nhìn từ xa, cả công trình không mang dáng dấp của một nhà máy. Mà trông như một biệt thự xinh đẹp thấp thoáng giữa rừng cây xanh. Lối vào nơi nhà máy qua cây cầu nhỏ bắc ngang khe suối Vàng. Róc rách tiếng nước chảy, vi vu âm hưởng của rừng thông.

Cho đến nay, thủy điện Ankroet là nhà máy thủy điện duy nhất trong nước có đập tràn xây bằng đá chẻ. Ngoài ra, điều thú vị là nhà máy hiện tại vẫn rất kiên cố. Dù hiện tại đã được áp dụng công nghệ hiện đại, cán bộ, nhân viên quản lý, vận hành cũng được trẻ hóa. Nhưng những gì thuộc “dấu xưa" vẫn được lưu giữ.

Thiet Bi
Thiết bị hiện đại nhất thời bấy giờ

Với tuổi đời hơn 80 năm, nhà máy vẫn ngày đêm hoạt động hết công suất. Không chỉ cung cấp điện cho toàn thành phố mà còn là địa điểm du lịch, phục vụ cho du khách tham quan, tìm hiểu về nhà máy thủy điện xưa nhất Việt Nam.

 Tham gia group Hội cuồng si Đà Lạt để cùng nhau chia sẻ và lưu giữ những khoảnh khắc đáng nhớ tại phố sương mù nhé!

 Tất tần tật về Đà Lạt đang chờ bạn ở đó!

Bích Ngọc

Ảnh: Quỳnh Trần, sưu tầm

# Bài viết nổi bật

# Bài viết cùng chủ đề

Dinh Nguyễn Hữu Hào - Công trình cổ với những bí mật ít người biết

Bích Ngọc - 10:43 16/07/2021

Dinh Nguyễn Hữu Hào là một dinh thự vẫn còn được giữ nguyên kiến trúc Pháp cổ cho đến thời nay. Đây là dinh thự mà quận công Nguyễn Hữu Hào dành tặng cho cô con gái của mình (Hoàng hậu Nam Phương) - vị hoàng hậu cuối cùng của triều Nguyễn. 

Cầu tình yêu Đà Lạt đập tan lời nguyền độc 'đi 2 về 1'

Bích Ngọc - 15:26 12/07/2021

Các cặp đôi lên Đà Lạt mà chưa ghé qua những cây cầu tình yêu thì quả là một điều thật đáng tiếc. Cầu tình yêu Đà Lạt được cho rằng bất cứ cặp đôi nào khi ghé qua cây cầu này đều sẽ phá bỏ được “Lời nguyền chia tay” của thành phố mộng mơ.

Lâm Đồng phát hiện thêm 3 bệnh nhân Covid-19 đến từ TP. Hồ Chí Minh

Trân Bùi - 10:02 08/07/2021

Khuya ngày 7/7, Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng phát thông báo khẩn tìm người đến các địa điểm nguy cơ liên quan đến 3 trường hợp nhiễm Covid-19 ở H.Đơn Dương.

4 công trình kiến trúc nổi bật được xây dựng vào thập niên 50 tại Đà Lạt

Bích Ngọc - 16:33 07/07/2021

Đà Lạt vốn nổi tiếng là một vùng đất lãng mạn sở hữu nhiều công trình kiến trúc ấn tượng. Dưới đây là 4 công trình kiến trúc nổi bật được xây dựng vào thập niên 50 vẫn còn tồn tại và được lưu giữ ở Đà Lạt đến tận bây giờ.

Bỏ túi các điểm tham quan ở Đà Lạt mới nhất, hot nhất năm 2021

Bích Ngọc - 16:04 06/07/2021

Các điểm tham quan ở Đà Lạt luôn nhận được rất nhiều sự quan tâm của du khách. Dưới đây, 360dalat.com đã tổng hợp đầy đủ các điểm theo danh mục để bạn dễ dàng vui chơi.

Cà phê An Đà Lạt - Góc vintage giữa thành phố ngàn hoa

Trân Bùi - 17:47 05/07/2021

Cà phê An Đà Lạt là góc quán nhỏ đã xuất hiện nhiều năm. Dường như trở thành một biểu tượng nơi con phố bình yên. Dù chỉ một lần ghé đến đây, bạn sẽ ấn tượng hoài không thôi.

Đừng bỏ qua những điểm du lịch nằm trên tuyến đường hướng về đèo Prenn

Bích Ngọc - 15:35 05/07/2021

Đèo Prenn - một trong những đèo đẹp nhất Đà Lạt không chỉ bởi cảnh quan mà còn có những điểm du lịch rất đáng để trải nghiệm. Trên đường đèo uốn lượn quanh Đà Lạt là các địa điểm tham quan, khu du lịch ấn tượng thu hút nhiều du khách ghé thăm.

Xem thêm