Đà Lạt là nơi có nhà máy thủy điện đầu tiên tại Đông Dương

Bích Ngọc - 14:49 07/07/2021

Nằm sâu trong thung lũng suối Vàng là nhà máy thủy điện Ankroet cổ kính với những khối đá chẻ lồ lộ hiện ra trầm mặc với thời gian. Nhà máy thủy điện đầu tiên ở Đông Dương ẩn mình nơi thâm sơn cùng cốc vẫn kiêu hãnh, uy phong nhữ cũ.

Thuy Dien Ankoret
Công trình sở hữu mái ngói đỏ có độ dốc lớn mang dáng dấp của nhà rông Tây Nguyên

Bằng sự nghiêm túc và hết sức chặt chẽ, người Pháp đã luôn mong muốn tạo dựng Đà Lạt thành một thủ phủ với đầy đủ các tiện nghi cho đời sống. Bởi thế không phải là Sài gòn, không phải là Hà Nội. Mà là Đà Lạt được khảo sát, xây dựng nhà máy thủy điện đầu tiên tại Việt Nam và toàn Đông Dương.

Nhà máy thủy điện Ankroet nằm sâu trong thung lũng Dan Kia - Suối Vàng. Giữa rừng thông bạt ngàn heo hút cách Đà Lạt khoảng 17 km. Đây là công trình tâm huyết của toàn quyền Đông Dương (1940-1945), Jean Decoux lúc bấy giờ. Đập Ankroet là đập thủy điện tự tràn duy nhất tại Việt Nam được xây bằng đá chẻ dài 97m và cao 10m.

Nha May Ankroet
Thung lũng Dan Kia - Suối Vàng ngày xưa

Hầu hết các hạng mục công trình đều được xây dựng bằng đá chẻ và liên kết bằng mạch vữa. Lúc bấy giờ, việc thi công nhà máy thủy điện này hầu như dùng sức người là chủ yếu. Hàng ngàn lao động là những dân phu từ miền Bắc, miền Trung nước ta được người Pháp tuyển mộ đưa vào xây dựng công trình.

Thiet Ke
Cận cảnh vật liệu đá chẻ

Công phu nhất là công trình đường hầm xuyên núi được đào thủ công với muôn ngàn hiểm nguy rình rập. Những vật tư, thiết bị nào có thể tháo rời được đều được tháo rời. Sau đó “tận dụng” sức dân phu luồn rừng, lội suối kéo, cõng vào. Công việc nặng nhọc, ăn uống kham khổ, dịch bệnh, giá rét,… đã làm không ít dân phu bỏ mạng trên công trường này.  Xác họ được vùi dưới lòng đất quanh nhà máy.

Dap Ankroet
Hiện Ankroet là thủy điện duy nhất ở Việt Nam có đập tràn xây bằng đá chẻ.

Nhà máy thủy điện Ankroet được giao cho kỹ sư Pierre Dargelos điều hành giám sát về kỹ thuật. Ông tốt nghiệp Đại học Bách khoa Pháp năm 1909. Việc xây dựng được khởi công vào tháng 10/1942 đến năm 1945 khánh thành. Và chính thức phát điện hòa mạng lưới vào năm 1946.

Nhà máy hoạt động từ cơ sở ngăn dòng sông Đạ Đờng tạo thành Hồ đập để dẫn nước qua ống thép 1,6m đến tuabin phát điện. Hồ đập tạo ra có tên gọi ngày nay là Hồ Suối vàng. Hồ Suối Vàng thực sự gồm hai hồ là Dankia ở dưới và Ankroet ở trên. Với 2 đập ngăn cùng tên là Ankroet chắn qua dòng sông Đạ Đờng phát nguyên từ núi Langbiang.

Dap Tu Tran
Hệ thống đập tự tràn với dung tích hồ chứa một triệu m3 nước

Ban đầu nhà máy có công suất thiết kế chỉ 600 kW. Hòa điện với nhà máy điện Diesel đăt tại Đà Lạt để cấp điện cho thành phố. Sau 02 lần đại tu, lần thứ nhất vào 1960s và lần thứ hai 2000s. Đến nay công suất nhà máy được nâng lên 4.400KW vẫn bền bỉ hoạt động qua gần 80 năm tuổi.

Nhìn từ xa, cả công trình không mang dáng dấp của một nhà máy. Mà trông như một biệt thự xinh đẹp thấp thoáng giữa rừng cây xanh. Lối vào nơi nhà máy qua cây cầu nhỏ bắc ngang khe suối Vàng. Róc rách tiếng nước chảy, vi vu âm hưởng của rừng thông.

Cho đến nay, thủy điện Ankroet là nhà máy thủy điện duy nhất trong nước có đập tràn xây bằng đá chẻ. Ngoài ra, điều thú vị là nhà máy hiện tại vẫn rất kiên cố. Dù hiện tại đã được áp dụng công nghệ hiện đại, cán bộ, nhân viên quản lý, vận hành cũng được trẻ hóa. Nhưng những gì thuộc “dấu xưa" vẫn được lưu giữ.

Thiet Bi
Thiết bị hiện đại nhất thời bấy giờ

Với tuổi đời hơn 80 năm, nhà máy vẫn ngày đêm hoạt động hết công suất. Không chỉ cung cấp điện cho toàn thành phố mà còn là địa điểm du lịch, phục vụ cho du khách tham quan, tìm hiểu về nhà máy thủy điện xưa nhất Việt Nam.

Bích Ngọc

Ảnh: Quỳnh Trần, sưu tầm

# Bài viết nổi bật

# Bài viết cùng chủ đề

Chữa đau đầu cho Gen Z: đi Đà Lạt 3 ngày 2 đêm mặc gì, check-in ở đâu?

Thu Hà - 15:11 05/08/2022

Nếu đang đau đầu không biết đi Đà Lạt 3 ngày 2 đêm mặc gì với chụp hình sống ảo ở đâu, như nào, thì mời quý gen Z ghé ngay bài viết sau đây!

Festival Hoa Đà Lạt 2022 sẽ diễn ra xuyên suốt tháng 11 và 12

Trân Bùi - 16:41 04/08/2022

Ngày 1-8, UBND tỉnh Lâm Đồng đã ban hành kế hoạch tổ chức Festival hoa Đà Lạt lần thứ IX năm 2022 với chủ đề “Đà Lạt - Thành phố bốn mùa hoa”.

Bắt trend với loạt địa điểm check-in mới ở Đà Lạt 2022 độc, lạ, đẹp!

Thu Hà - 09:55 04/08/2022

Du lịch Đà Lạt 2022 có gì mới? Mời các bạn tham khảo các điểm check-in Đà Lạt mới nhất, và những lưu ý khi đi tham quan tại thành phố ngàn hoa năm 2022.

Top 5 nhà hàng đẹp ở Đà Lạt hội tụ tinh hoa ẩm thực Á-Âu

Thu Hà - 15:54 02/08/2022

Không chỉ là các nhà hàng đẹp ở Đà Lạt, 5 cái tên sau đây còn là địa chỉ ăn ngon không thể bỏ lỡ khi đến với thành phố ngàn hoa.

9 trải nghiệm thú vị tại Thung Lũng Tình Yêu 2022 nhất định đừng bỏ qua

Trân Bùi - 08:20 01/08/2022

Thung Lũng Tình Yêu hẳn không phải là 1 địa điểm xa lạ với du khách. Thế nhưng bạn đã biết đến những hoạt động vừa hấp dẫn vừa mới lạ tại Thung Lũng Tình Yêu 2022 chưa??

Danh sách các địa điểm du lịch gần nhau ở Đà Lạt hoặc nằm trên cùng đường di chuyển

Thu Hà - 16:37 28/07/2022

Để tiện di chuyển và tận dụng tối đa thời gian tham quan, mời các bạn tham khảo các địa điểm du lịch gần nhau ở Đà Lạt hoặc nằm trên cùng cung đường đi thuận lợi sau đây.

Một ngày trải nghiệm cà phê khu Hòa Bình từ bình dân đến sang chảnh

Thu Hà - 15:09 22/07/2022

Nằm ở vị trí trung tâm thành phố, khu Hòa Bình là nơi tập trung đông các quán cafe nổi tiếng của Đà Lạt. Dưới đây là top các địa chỉ quen thuộc của du khách và dân địa phương khi đi uống cà phê khu Hòa Bình vào các buổi trong ngày.

Xem thêm